Yas ve ölüme ilişkin köşe yazıları, denemeler, blog yazıları, kişisel deneyimler

DENEME Kategorisindeki Tüm Yazılar

Ölümün Subjektif Yansıması

Evet. Ölüm. Telâffuz edildiğinde bir anda herkesin kulak kesildiği, kimin başına geldiği ya da nasıl geliştiğine dair bilgi almak için dinlemeye koyulduğu o büyük olay. Sizce o kadar da büyük bir olay mı sahiden? İlk ve son kez deneyimlediğimiz bu önemli deneyim binlerce milyonlarca yıldır dünyanın her noktasında defalarca kez yaşanıyor. İnsan topluluklarının yaşadığı her yer ise bu kaçınılmaz deneyimi...

DEVAMINI OKU

İlk Nefes ve Son Nefes

İlk nefese tanıklık edenleriniz var mı? Bir canlının dünyaya gözlerini açtığı, nefeslendiği anlara? İnanılmaz bir neşe ve coşku saçar etrafa. Yeni bir nefes, yeni bir candır. Kendiliğinden umutları canlandırır. Her şeyin küçüğünün, saf ve savunmasızının ayrı bir sevilme kapasitesi vardır kendiliğinden. Mesela köpek, kedi yavruları, bayılırız onların sarsak, minik tatlı hallerine. Öyle sevimlidirler ki! Sevgi, sevimli olanı sevmek midir? Sevimli...

DEVAMINI OKU

Yasın Fotoğrafı

Arabanın homurdayan sesini duydum. Tam arkasındaki kısa rampaya geri geri ilerleyişini ve tozlu yoldan kalkan zerrecikleri gördüm güneş ışığında. Arabanın kapalı camları yavaşça aşağıya indiler ve hüzünlü sallanan eller dışarıya çıkıverdiler. Benim küçük ailemin elleriydi onlar. Öylece kalakaldım siyah gri karışımı, mozaik desenli fayans döşenmiş balkonda. O an, o kısacık an, tüm dünya sessizleşti. Tüm canlı mahlukat yok oldu ve...

DEVAMINI OKU

Tersine Doğum

“Kadınlar Şifadır” kitabında Filiz Telek’in çevirisi olan ‘’Yas Kuyusu’’ isimli şiirden esinle başladığım bu yazıyı,  en uzun geceyi bir grup varlıkla birlikte şiirlerle geçirmemizin ilhamıyla bitirdim. Ancak yazının sonunda fakettim ki “Kadınlar Şifadır” kitabının örüntüsü olan labirent ile de koyun koyunaymışım meğer. Sevgili okuyucu, bu yazı önüme ekmek kırıntıları koyarak çekti anlayacağın beni kendine. Parmaklarıma yazdırdı kendini. Ve olmak istediği...

DEVAMINI OKU

Ölüm Var

“Ölümden sonra yaşam var mı?” sorusuna değil merakım, “Ölümle birlikte yaşam var”a bakıyorum. Ölümle birlikte yaşam var. Öldüğümde bir daha yürüyüşe çıkamayacağım, çocuklarımla vakit geçiremeyeceğim, sabah kahvemi yudumlayamayacağım. Ölüm var, bu dünyada. Ölümle ilk karşılaşmam epey erken bir dönemde, anneme yaşattığım zor doğumla başladı. Esas amacı bebeği yaşama bağlamak olan kordonun, görevini tanımlı sınırları çerçevesinde yapmayıp boğazıma dolanması sonucu annemin...

DEVAMINI OKU

Yas Hakkında Keşke Daha Önceden Bilseydim Dediklerim

Yas eşlikçiliği yaptığım kişilerle ilk görüşmemde yasla ilgili kendi varsayımlarımdan bahsederim. Bunu hem aynı dili konuşabilmemiz hem de ismine yas dediğimiz bu dolambaçlı yolda konumlarını belirlemelerine ve merkezlenmelerine yardımcı olmak için yaparım. Bilmediğimiz bir yere taşındığımızda veya tatile gittiğimizde çevremizde neler olduğunu öğrenmek isteriz değil mi? Esasen aynı basit mantıkla yaklaşırım; yas yolculuğunda etrafımda neler var (olabilir) veya ben neyin...

DEVAMINI OKU

Yas Bizden Ne İster?

Stephen Jenkinson, şu an Türkçeye çevrilmekte olan kitabı Die Wise’da, kırık kalbini muhafaza etmek için dua eden bir arkadaşından bahseder. Brother Blue isimli bu arkadaşı, insan kalbinin kırılmak için yaratıldığını ve her seferinde o kalp kırıklığını hissetmenin, yaşamın hatırlanması gereken derin meselelerini yeniden hatırlamak olduğunu bilir. Blue, kırık bir kalp için dua eder. Hayatta ne zaman kendimi otomatik pilota alsam,...

DEVAMINI OKU

İyi Ölüm

İyi ölüm tanımlarınız var mı? Sanıyorum vardır. Şu ana kadar ölümle ilgili yaptığım çalışmalarda ve sohbetlerde bu soruyu sorduğumda istisnasiz herkesten kısa veya uzun bir yanıt geldi. ‘’Hayır hiç düşünmedim’’ cevabını aldığım olmadı. Benim de bir tarifim var. Palyatif bakımda hastalarla birlikte geçirdiğim zamanlar sonrasında dönüp bakıyorum. İki sene boyunca toplamda kaç kişiyle vakit geçirdim diye düşündüğümde sayısını tam bilememekle...

DEVAMINI OKU

Yas Tutanı Tutmak

Öncelikle, bu yazıyı tamamı ile ben yazmadım. İki hafta önce yaptığım “Yasınızı tutarken nasıl ağırlanmak isterdiniz/istersiniz?” çağrıma gelen cevaplarla şekillenmiş bir yazı oldu. Yazıya kelimeleriyle ve/veya kalpleriyle eşlik etmiş olan herkese şükranım büyük. Sağ olun. Neden bu yazı? Çünkü ne yas tutmayı ne de yas tutan birini ağırlamayı bilmiyoruz. Yas cahiliyiz. Yas içindeki biriyle nasıl konuşulur? Yas tutan kişi neleri...

DEVAMINI OKU

Yas Diktatörlüğü

Yasın diktatörlüğü olur mu? Olur elbet. Anlatayım. Toplumda yas tutmanın yazılı olmayan bir hiyerarşisi var. Bu hiyerarşiye göre en çok ve en az yas tutmayı hak eden deneyimlerin bir listesini yapmak mümkün. Eğer yasınız bir sevdiğinizin ölümünden kaynaklanıyorsa genellikle kendinize listenin üst sıralarından bir yer bulabileceğinizi, yani yasınızın toplum tarafından desteklenir bir yas olacağını düşünüyor olabilirsiniz ama bunun bile alt...

DEVAMINI OKU